Kentsel dönüşüm projesinde akıllı ev altyapısı ne zaman kararlaştırılır?
Kentsel dönüşüm akıllı ev kararı, arsa payı karşılığı sözleşmenin teknik şartname ekinde verilir. Elektrik projesinden ve ruhsattan önce kapsam netleşmelidir.
Kime hitap ediyor: müteahhit
Kentsel dönüşüm akıllı ev kararı, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin teknik şartname ekinde verilir. Bu an, ruhsattan ve elektrik projesinden önce gelir. Sözleşmeden sonra verilen karar, ya malik beklentisiyle çelişir ya da sıva sonrası ek maliyete döner. Kapsam sözleşmede, çizim elektrik projesinde, uygulama kaba inşaatta netleşir.
Bu yazı kime hitap ediyor: müteahhit.
Kentsel dönüşüm süreci hangi adımlardan geçer?
6306 sayılı Kanun kapsamındaki riskli yapı sürecinin ana adımları bellidir. Malikler riskli yapı tespitini yaptırır. Rapor tapuya işlenir ve tebliğ edilir. Maliklerin 15 gün itiraz hakkı vardır. Ardından malikler toplantısı yapılır ve salt çoğunlukla karar alınır. 4 Şubat 2026 tarihli yönetmelik değişikliği, yıkımı bu kararın ön şartı olmaktan çıkardı. Karara katılmayanlara 15 günlük tebligat yapılır. İdare en az 90 günlük tahliye süresi tanır. Sonra yıkım, ruhsat ve inşaat gelir.
Bu adımlar hukuki takvimi belirler. Akıllı ev altyapısı için önemli olan nokta şudur: Malikler çoğunluk kararını verirken müteahhidi ve sözleşme taslağını birlikte oylar. Sözleşmenin eki olan teknik şartname o gün masadadır. Daire tipleri, brüt ve net alanlar, cephe, otopark ve depo listesi de aynı ekte yer alır.
Neden karar sözleşme aşamasında verilmeli?
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi noterde veya tapuda yapılır. Teknik şartname, sözleşmenin ayrılmaz eki olarak düzenlenir. Sonradan değişiklik için önceden koşul yazılması önerilir. Yani maliklere teslim edeceğiniz dairenin “akıllı” olup olmadığı bu belgeyle kayıt altına girer.
Pratikte iki farklı sorun görüyoruz. Birincisi, şartnamede “akıllı ev sistemi” yazar, ama kapsam yoktur. Malik dokunmatik panel ve senaryo bekler, müteahhit tek bir dimmer düşünür. İkincisi, şartnamede hiç yazmaz, ama satış ofisi “akıllı daire” diye pazarlar. İki durumda da uyuşmazlık teslimde çıkar.
Kapsamı sözleşme aşamasında üç seviyeden biriyle tanımlamak yeterlidir:
| Seviye | Sözleşmeye yazılan | Kaba inşaatta yapılan | Teslimde verilen |
|---|---|---|---|
| Altyapı | “Akıllı ev altyapısı hazır” | Boş boru, bus hattı, pano rezervi | Cihaz yok, kablo var |
| Temel sistem | Aydınlatma ve perde kontrolü | Altyapı + bus kablosu + pano | Anahtar modülleri ve aktüatörler |
| Tam sistem | Aydınlatma, perde, ısıtma, güvenlik, görselleştirme | Altyapı + tüm zayıf akım hatları | Panel, uygulama, senaryo |
Hangi seviyeyi seçerseniz seçin, ad ve kapsam aynı cümlede olmalı. “Altyapı hazır” ile “sistem kurulu” aynı şey değildir. Bu ayrımı sadece altyapıyı yapıp cihazları sonra almak yazısında ayrıntılı ele aldık.
Elektrik projesi hangi kararı ister?
Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği, bina otomasyon sistemlerini ve yapısal kablolamayı bina türüne göre seçilen isteğe bağlı proje kalemleri olarak sayar. Otomasyon bir ruhsat şartı değildir. Dolayısıyla elektrik proje bürosu, siz istemezseniz bu bölümü çizmez.
Proje müellifi SMM elektrik mühendisidir. Biz mimar olarak bu projeyi imzalamayız. Tasarım alt danışmanı ve şartname yazarı olarak çalışırız. Elektrik bürosuna verilecek brif şu üç şeyi içermelidir: seçilen seviye, pano konumu ve ölçüsü, zayıf akım şaftı ve bus hattı güzergahı. Brifin tek sayfalık biçimini elektrik proje bürosuna akıllı ev brifi yazısında paylaştık.
Karar elektrik projesinden sonra gelirse ne olur? Proje tadilatı gerekir. Pano ölçüsü değişir. Şaft kesiti yetmez. Ruhsat eki projede revizyon, belediyeye tekrar başvuru demektir. Bu nedenle en geç sınır, elektrik projesinin ruhsat için teslimidir.
Kaba inşaatta hangi işler geri dönüşsüzdür?
Kaba inşaat ve sıva öncesi dönem, altyapının fiziksel olarak oluştuğu dönemdir. Bu dönemde yapılmayan iş, sonradan kırım demektir. Geri dönüşü olmayan kalemler şunlardır:
- Zayıf akım şaftı: Her katta kuvvetli akımdan ayrı, kapaklı ve erişilebilir.
- Daire panosu nişi: Zayıf akım bölmesi için ek derinlik ve genişlik.
- Bus hattı boş boruları: Anahtar noktalarından panoya, her birine ayrı boru.
- Perde ve panjur motor hatları: Pencere üstünde kuvvetli akım ve kontrol borusu.
- Termostat ve sensör noktaları: Oda başına en az bir boş boru.
- Kapı ve dış kapı güvenlik hatları: Görüntülü diafon ile aynı güzergahta ayrı boru.
- Ana dağıtım odasından daire şaftına omurga: Fiber veya Cat 6A için yeterli kesit.
Bu listenin uzun biçimi kaba inşaatta bırakılması gereken boş boru ve şaft yazısındadır. Kablo tipleri için sıva öncesi hangi kablolar çekilmeli yazısına bakın.
Karar kuralı: üç pencere, tek sınır
Kentsel dönüşümde akıllı ev altyapısı için üç karar penceresi vardır.
- Birinci pencere: Malik toplantısı ve sözleşme. Burada kapsam ve seviye belirlenir. Maliyet kat karşılığı hesabına girer.
- İkinci pencere: Elektrik projesi. Burada pano, şaft ve hat güzergahı çizilir. Şartname bu projeye eklenir.
- Üçüncü pencere: Kaba inşaat. Burada boru ve kablo döşenir. Değişiklik artık fiziksel kırım demektir.
Sınır kuralı basittir: Kapsam birinci pencerede, çizim ikinci pencerede, uygulama üçüncü pencerede. Bir pencereyi kaçırırsanız bir sonrakinde maliyet artar. Üçüncüyü kaçırırsanız sıva sonrası kablosuz çözüme mecbur kalırsınız.
Sık yapılan hata: Müteahhit, akıllı ev kararını satış ofisinin pazarlama planına bırakır. Satış ofisi devreye sıva sonrası girer. O noktada altyapı kapanmıştır. Sonuç ya vaat edilmeyen bir sistemdir ya da kırımla çekilen kablodur.
Ekim 2026 itibarıyla pazar ne söylüyor?
TÜİK verilerine göre 2026 yılının ilk çeyreğinde 232.252 daire için yapı ruhsatı verildi. Bu sayı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 37 artış demektir. Bina sayısı 34.579 ile yüzde 19,6 arttı. Bu dairelerin önemli bir bölümü kentsel dönüşüm projeleridir.
Bu ölçekte her dairede sonradan düzeltme yapılamaz. Teknik şartname ekine iki sayfa eklemek, teslim sonrası yüzlerce daireyi açmaktan ucuzdur. Karar erken verildiğinde marka bağımlılığı yok, gizli maliyet yok, teslimde uyuşmazlık yok.
Sonraki adım
Sözleşme aşamasına gelmiş bir dönüşüm projeniz varsa, teknik şartname ekine akıllı ev kapsamını bizimle birlikte yazabilirsiniz. Altyapı projesi ve şartname hizmetimiz, elektrik bürosuna verilecek brifi ve kaba inşaat listesini kapsar. Başlangıç için ücretsiz Akıllı Ev Teknik Şartname Şablonu indirin ve sözleşme ekinize uyarlayın.
Kaynaklar
- Riskli Yapılarda Kentsel Dönüşüm Süreci (Kulaçoğlu Hukuk)
- 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik, RG 4 Şubat 2026 (Alomaliye)
- Dönüşümde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri (Hukuki Haber)
- Ruhsat izni verilen daire sayısı son 9 yılın zirvesinde (Habertürk, 25 Haziran 2026)
- Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği, Md. 9 (Alomaliye)
İlgili yazılar
Akıllı ev altyapısı nasıl planlanır? Mimar gözüyle adım adım rehber
Akıllı ev altyapısı kaba inşaattan önce, mimari proje aşamasında planlanır: bölge listesi, bus hattı, pano yeri, boş borular ve şartname. Adım adım rehber.
Akıllı ev kablolama şeması nasıl olmalı? Yıldız mı, hat mı?
Akıllı ev kablolama şeması için kısa cevap: bus kablosu oda bazlı hat, Cat6 panoya yıldız, 230 V bölge bazlı yıldız. Üç kuralın gerekçesi ve sayıları bu yazıda.
Akıllı ev panosu nasıl boyutlandırılır? Kuvvetli ve zayıf akım ayrımı
Akıllı ev panosu devre sayısına göre modül hesabıyla boyutlandırılır: aydınlatma devresi başına bir modül, güç kaynağına üç modül, ayrı zayıf akım bölmesi.