Elektrik proje bürosuna akıllı ev brifi nasıl verilir? Tek sayfalık şablon
Elektrik projesi akıllı ev kararını brif olmadan içeremez. Tek sayfada kapsam, protokol, pano, boş boru ve teslim maddelerini yazın, büro kesin projeye işlesin.
Kime hitap ediyor: müteahhit
Elektrik proje bürosuna akıllı ev brifi tek sayfada verilir. Sayfada kapsam, protokol, pano konumu, boş boru güzergâhı, cihaz yoğunluğu ve teslim şartı yazar. Büro bu sayfayı kesin projeye işler; proje müellifi olan SMM elektrik mühendisi imzalar. Brif yoksa büro akıllı evi projeye koymaz, çünkü Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği Md. 9 bina otomasyonunu isteğe bağlı özel sistem sayar.
Bu yazı kime hitap ediyor: müteahhit.
Brif neden gerekli?
Yönetmelik Md. 9 bina otomasyon sistemlerini ve yapısal kablolamayı “özel sistemler” altında listeler. Bu kalemler yapı tipine göre projeye eklenir. Büro, siz istemedikçe eklemez. Ruhsat için zorunlu değildir, bu yüzden varsayılan olarak dışarıda kalır.
Sonuç sahada görülür. Sıva bitince boş boru yoktur, pano küçüktür, şaft doludur. O noktada akıllı ev ya iptal olur ya kablosuz ve pahalı bir yamaya döner. Brif bu zinciri kesin proje aşamasında keser.
İkinci neden markadır. Md. 10 kesin projenin “belirli bir markaya göre” yapılmamasını ister. Brif marka değil, işlev yazar. Böylece büro yönetmeliğe uygun çizer, siz ihalede üç teklif alırsınız.
Tek sayfalık brif şablonu
Aşağıdaki sekiz başlık bir A4 sayfaya sığar. Her satırı doldurun, boş bırakmayın.
| # | Başlık | Ne yazılır | Projede nereye düşer |
|---|---|---|---|
| 1 | Kapsam | Hangi daireler, hangi ortak alanlar | Pafta listesi |
| 2 | İşlev seti | Aydınlatma, perde, ısıtma, güvenlik entegrasyonu | Cihaz listesi |
| 3 | Protokol | KNX TP, Zigbee, Thread, Matter veya karma | Blok şeması |
| 4 | Pano | Konum, otomasyon bölmesi, ray sayısı | Pano paftası |
| 5 | Boş boru | Çap, güzergâh, kutu derinliği, şaft payı | Kat planı |
| 6 | Cihaz yoğunluğu | Oda başına buton, sensör, termostat sayısı | Kat planı |
| 7 | Ağ | Ethernet dönüş noktası, Wi-Fi erişim noktası konumu | Yapısal kablolama |
| 8 | Teslim | Dokümantasyon, proje dosyası, test şartı | Notlar paftası |
Bu tablo brifin tamamıdır. Sekiz satırın her biri kesin projede bir paftaya karşılık gelir. Büronun sorusu kalmaz.
Her satır nasıl doldurulur?
Kapsam. “Tüm daireler” veya “yalnızca çatı dubleksleri” yazın. Ortak alanları ayrı belirtin: lobi aydınlatması, otopark, bahçe sulama. Kapsam belirsizse büro en küçük yorumu seçer.
İşlev seti. Dört temel işlev yeterlidir: aydınlatma anahtarlama, aydınlatma dimleme, perde/panjur, ısıtma termostatı. Üzerine güvenlik ve görüntülü diafon entegrasyonu eklenir. Her işlev bir aktüatör çıkışı ve bir kablo anlamına gelir.
Protokol. Kararı siz verin veya bize sorun, büroya bırakmayın. Kablolu seçimde KNX TP standart yoldur. Kablosuz seçimde Zigbee, Thread veya Matter yazılır. Karma seçimde hangi işlevin kablolu olduğu satır satır belirtilir. Protokol kararını /blog/knx-mi-kablosuz-mu-konut-projesi-icin-protokol-secimi/ yazısında karşılaştırdık.
Pano. Otomasyon cihazları ray üzerine monte edilir. Kuvvetli akım panosunun yanında ayrı bölme veya ayrı pano isteyin. Ray sayısını işlev setinden türetin: her aktüatör ray üzerinde modül genişliği kaplar, kesin ölçü üretici kataloğundan alınır. Yüzde yirmi boş ray payı isteyin.
Boş boru. KNX TP için panodan odalara giden hat ayrı boruda çekilir. Chipkin’in topoloji özetine göre bir hatta en fazla 64 cihaz ve en fazla 1.000 m kablo bulunur. Bir daire bu sınırın çok altında kalır; sınır site ölçeğinde önem kazanır. Boş boru listesi için /blog/kaba-insaatta-akilli-ev-icin-bos-boru-ve-saft/ yazısına bakın.
Cihaz yoğunluğu. Oda başına yazın: salon 2 buton, 1 sensör, 1 termostat; yatak odası 2 buton, 1 termostat; koridor 1 sensör. Bu sayılar büronun kutu ve kablo adedini hesaplamasına yeter.
Ağ. Her daireye en az bir Ethernet dönüş noktası isteyin. Erişim noktası konumlarını kat planında işaretletin; sayı duvar yapısına ve daire büyüklüğüne göre belirlenir. Kablosuz protokol seçildiyse bu satır kritik olur.
Teslim. Üç madde yazın: cihaz listesi, as-built kat planı, programlama proje dosyası (KNX’te ETS dosyası). Bu maddeler kesin projenin notlar paftasına girer ve yükleniciye bağlayıcı olur.
Büroyla toplantıda hangi sorular gelir?
Büro brifi okuduktan sonra üç soru sorar. Cevapları hazır tutun.
- “Hangi marka?” Cevap: marka yok, işlev var. Md. 10 bunu zaten ister.
- “Kim programlayacak?” Cevap: sistem entegratörü, ihaleyle seçilecek. KNX seçildiyse KNX Partner sertifikası şart koşulur. KNX Association’a göre Partner sertifikası sertifikalı eğitim merkezlerindeki kurslarla alınır ve ETS yazılımı 500’den fazla üreticinin 8.000’den fazla ürününü bağlar.
- “Kuvvetli akım projesi değişir mi?” Cevap: evet, aydınlatma devreleri aktüatör üzerinden geçer. Anahtar yerine buton, buton yerine bus kablosu gelir. Bu değişiklik kesin projede bir kez yapılır.
Sık yapılan hata
Brifi sözlü vermek. Telefonda “akıllı ev de olsun” demek projeye hiçbir şey eklemez. Büro yazılı olmayan isteği çizmez, çünkü çizdiği her pafta müellif imzası taşır. Tek sayfayı e-posta ile gönderin, toplantı tutanağına ekleyin, sözleşme ekine koyun.
İkinci hata: brifi kesin projeden sonra vermek. Md. 10 kesin projeyi detaylı tarif aşaması olarak tanımlar. Kesin proje bittikten sonra gelen brif revizyon demektir. Revizyon ücret ve zaman demektir. Brifi ön proje aşamasında, mimari planlar kesinleşirken verin.
Karar kuralı: brif ne zaman yeterli, ne zaman şartname gerekir?
- Tek daire veya tek villa: tek sayfalık brif yeterlidir. Büro cihaz listesini kendisi türetir.
- Blok veya site: brif yetmez, teknik şartname gerekir. Ortak alan, hat sayısı, ağ geçidi ve bakım sorumluluğu ayrı belge ister.
- Karma protokol: her durumda şartname gerekir. Hangi işlevin kablolu, hangisinin kablosuz olduğu tablo ister.
Şartname hazırlama adımlarını /blog/akilli-ev-teknik-sartnamesi-nasil-hazirlanir/ yazısında anlattık.
Sonraki adım
Şablonu bu yazıdan alıp bugün doldurabilirsiniz. Satırların her biri için hazır madde metni ücretsiz Akıllı Ev Teknik Şartname Şablonu içinde var. Brifi büroya vermeden önce birlikte gözden geçirmek isterseniz altyapı projesi ve şartname hizmetimize bakın.
Kaynaklar
İlgili yazılar
Akıllı ev teknik şartnamesi nasıl hazırlanır? Konut projesi için şablon
Akıllı ev teknik şartnamesi sekiz bölümde yazılır: kapsam, protokol, altyapı, oda tablosu, pano, cihaz kriterleri, devreye alma, teslim. Marka yok.
Akıllı ev entegratörü seçerken müteahhit nelere dikkat etmeli?
Akıllı ev entegratörü nasıl seçilir: sertifika, proje dosyası teslimi, bakım şartı ve referans kontrolü. Dört kriter ve 12 maddelik kontrol listesi bu yazıda.
Akıllı ev kat planında hangi semboller ve notlar olmalı?
Akıllı ev kat planı cihaz sembolü, bus hattı, kutu konumu, montaj yüksekliği ve sembol listesi içerir. Yönetmelik Md. 12 EN 60617 sembollerini esas alır.