KNX ile Zigbee arasındaki fark nedir? Proje ölçeğine göre karşılaştırma

KNX Zigbee farkı fiziksel katmanda başlar: KNX 30 V DC bus kablosu, Zigbee 2,4 GHz mesh radyo. Standart, cihaz sınırı, menzil ve servis ölçeğe göre kıyaslandı.

Kime hitap ediyor: proje ofisi

Yan yana iki topoloji şeması: solda bus kablosuyla panoya bağlı KNX cihazları, sağda koordinatör, yönlendirici ve uç cihazlardan oluşan Zigbee mesh ağı.

KNX Zigbee farkı fiziksel katmanda başlar ve servis modelinde biter. KNX, 30 V DC bus kablosu üzerinde çalışan, EN 50090 ve ISO/IEC 14543-3 ile standartlaşmış bir bina otomasyonu sistemidir. Zigbee, IEEE 802.15.4 radyosu üzerinde 2,4 GHz bandında çalışan bir mesh ağ protokolüdür. Biri kablo ister ve pil istemez, diğeri kablo istemez ve pil ister. Proje ölçeği büyüdükçe fark kablo lehine açılır.

Bu yazı kime hitap ediyor: proje ofisi.

Fiziksel katman: bus kablosu mu, radyo mu?

KNX TP’de her cihaz, bükümlü çift kablo ile bus hattına bağlanır. ABB sistem dokümanı YCYM 2x2x0.8 veya J-Y(St)Y 2x2x0.8 tipini örnek verir. Kabloda iki çift vardır. Siyah ve kırmızı çift hemen kullanılır, ikinci çift yedek kalır. Aynı kablo hem veriyi hem besleme gerilimini taşır. Cihazlar 30 V DC ile beslenir.

Zigbee’de kablo yoktur. Connectivity Standards Alliance, 2,4 GHz bandında 16 kanal ve 250 kbps veri hızı bildirir. Menzil 10 ile 100 m arasında değişir. Mesafe duvar sayısına, güç çıkışına ve çevredeki Wi-Fi yoğunluğuna bağlıdır. Wi-Fi kanalları 20 veya 40 MHz genişliğindedir, Zigbee kanalları 2 MHz. Üst üste binen kanallar zayıf Zigbee sinyalini bozar.

Proje ofisi için sonuç: KNX’te güzergah çizilir, Zigbee’de kapsama planlanır. İkisi farklı disiplinlerdir.

Topoloji: hat ve alan mı, koordinatör ve yönlendirici mi?

KNX topolojisi hiyerarşiktir. Bir hat bölümüne en fazla 64 cihaz bağlanır. Hatlar bir ana hatta, ana hatlar bir omurgaya bağlanır. ABB dokümanı ana hat başına 12 hat planlanmasını, 13 ile 15 numaralı hatların yedek tutulmasını önerir. Hat uzunluğu en fazla 1000 m, güç kaynağı ile cihaz arası en fazla 350 m, iki cihaz arası en fazla 700 m. Halka yok. Hat, yıldız ve ağaç yapıları serbest.

Zigbee topolojisi üç rolden oluşur. Her ağda tek bir koordinatör vardır. Ağı kurar, parametreleri belirler, güvenliği yönetir. Şebekeden beslenen cihazlar yönlendirici olur ve mesajları aktarır. Pilli sensörler uç cihazdır, uyur ve mesaj aktarmaz. Bir yönlendirici arızalanırsa ağ kendini onarır. Silicon Labs, ağ boyutunu “birkaç cihazdan binlerce cihaza” diye tanımlar. Kesin üst sınır koordinatörün donanımına ve yazılımına bağlıdır.

Karşılaştırma şu tabloda:

ÖlçütKNX TPZigbee
Fiziksel ortamBus kablosu, 30 V DC2,4 GHz radyo, 802.15.4
Veri hızıDüşük, komut odaklı250 kbps
Cihaz sınırı64 / hat bölümü, hiyerarşik büyümeKoordinatöre bağlı, kesin sayı yok
Menzil350 m güç kaynağına, 1000 m hat10 ile 100 m, mesh ile uzar
BeslemeBus üzerinden, pil yokŞebeke veya pil
StandartEN 50090, ISO/IEC 14543-3CSA Zigbee PRO 2023
GüvenlikKNX Secure (destekleyen cihaz gerekir)AES-128
ProgramlamaETS, KNX PartnerÜretici uygulaması veya açık yazılım
Sıva sonrasıUygulanamazUygulanır
Tek nokta arızasıGüç kaynağıKoordinatör

Veri hızı KNX’te düşüktür. Bir anahtar basışı için yeterlidir, görüntü veya ses için değildir. Bu, KNX’in tasarım tercihidir. Düşük hız, uzun kabloyu ve gürültüye dayanıklılığı mümkün kılar.

Standart ve üretici bağımsızlığı nerede farklı?

KNX Association, 500’den fazla üretici üye ve 8000’den fazla sertifikalı ürün bildiriyor. Her ürün ETS ile programlanır. Türkiye’de Interra, EAE Technology, Makel ve Panasonic Electric Works Türkiye KNX ürünü üretiyor. Farklı markaların cihazları aynı bus üzerinde birlikte çalışır. Bu birlikte çalışma, sertifika sürecinin bir parçasıdır.

Zigbee’de de sertifika vardır. CSA, Zigbee PRO 2023 sürümünü ve “on milyonlarca cihaz” sayısını bildiriyor. Ancak pratikte markalar kendi köprülerini ve uygulamalarını zorunlu tutabilir. Bir markanın sensörü başka bir markanın köprüsünde çalışmayabilir. Bu nedenle satın almadan önce üreticiden yazılı teyit alın. Açık bir koordinatör ve Home Assistant gibi bir sunucu bu bağımlılığı azaltır, ama ortadan kaldırmaz.

Servis ve ömür: beş yıl sonra ne olur?

Beş yıl sonrası için iki senaryo düşünün.

KNX senaryosu: Bir aktüatör arızalanır. Entegratör panodaki cihazı değiştirir ve ETS projesinden aynı parametreleri yükler. Ev sahibi üreticiyi değiştirebilir, çünkü bus aynıdır. ETS projesi teslimde verilmişse, ilk entegratöre bağımlılık yoktur.

Zigbee senaryosu: Bir sensörün pili biter, bir yönlendirici prizden çıkarılır, mesh bir köşede kopar. Koordinatör markası ürün desteğini bırakmışsa yedek koordinatör bulmak zorlaşır. Açık koordinatör kullanılmışsa taşıma mümkündür, ama her cihaz yeniden eşleştirilir.

Bu fark bir üstünlük sıralaması değildir. KNX, “bir kere kur, az dokun” mantığına uygundur. Zigbee, “hızlı kur, sık güncelle” mantığına uygundur. Proje ofisinin sorusu şudur: Müşteri hangi servis modelini taşıyabilir?

Karar kuralı: ölçeğe göre seçim

Karar kuralını ölçek belirler:

  1. Tek oda veya pilot uygulama: Zigbee. Kablo yok, köprü var, bir günde kurulur.
  2. Sıvası kapalı daire: Zigbee veya Thread. Koordinatör dairenin ortasında, her odada şebekeden beslenen yönlendirici.
  3. Sıva öncesi daire: KNX. Anahtar, perde ve termostat bus üzerinde. Pilli sensörler için Zigbee ek olabilir.
  4. Villa ve üstü: KNX, kat başına hat. Bahçe ve havuz için ayrı hat veya kablosuz ek.
  5. Toplu konut: KNX omurga. Daire içi kablosuz tek çözüm olarak kabul edilmez.

Karma kurulumda köprü şartnameye yazılır. KNX IP arayüzü ile Home Assistant arasındaki ilişkiyi Home Assistant KNX yazısında değerlendirdik. Genel karar çerçevesi için KNX mi kablosuz mu yazısına bakın.

Sık yapılan hata: Zigbee’nin “mesh ağ kendini onarır” özelliği, kapsama planını gereksiz kılmaz. Pilli cihazlar mesaj aktarmaz. Bir dairede yalnızca pilli sensör ve tek koordinatör varsa mesh yoktur, yıldız vardır. Beton duvarın arkasındaki sensör düşer. Her odaya şebekeden beslenen en az bir yönlendirici planlanmalıdır.

Sonraki adım

Projenizin kat planını ve aşamasını paylaşın, KNX ile Zigbee arasında ölçeğe uygun kararı birlikte verelim. Sistem seçimi ve tasarım hizmetimiz, marka bağımsız karşılaştırma raporu üretir. Seçtiğiniz protokolü şartnameye yazmak için ücretsiz Akıllı Ev Teknik Şartname Şablonu indirin.

Kaynaklar