Home Assistant profesyonel projede kullanılır mı? KNX ile birlikte değerlendirme

Home Assistant KNX omurgasının üstünde görselleştirme ve senaryo katmanı olarak profesyonel projede kullanılır; ETS ve panonun yerine geçmez.

Kime hitap ediyor: proje ofisi, üretici

İki katmanlı şema: altta KNX bus hattı, aktüatörler ve ETS ile programlanan pano, üstte KNX IP arayüzü üzerinden bağlanan Home Assistant sunucusu, panel ve senaryolar; iki katman arasında tek kablo ve yazılı not.

Home Assistant profesyonel konut projesinde kullanılabilir, ancak belirli bir rolde: KNX omurgasının üstünde görselleştirme, senaryo ve entegrasyon katmanı olarak. Panonun içindeki aktüatörleri, bus hattını ve ETS programlamasını değiştirmez. Home Assistant KNX ile birlikte düşünüldüğünde doğru yer budur. Tek başına, pano yerine veya kabul testi konusu olarak önerilmez.

Bu yazı kime hitap ediyor: proje ofisi ve üretici.

Home Assistant nedir, hangi ölçekte?

Home Assistant açık kaynaklı bir akıllı ev yazılımıdır. İsviçre merkezli Open Home Foundation tarafından yönetilir. Nisan 2025 tarihli “State of the Open Home” özetine göre aktif kurulum sayısı 2024 yılında 1 milyondan 2 milyonun üzerine çıktı. Aynı yazıda vakfın 240’tan fazla açık standart, sürücü ve kütüphaneyi yönettiği belirtiliyor.

Bu sayılar bir ürün değil, bir topluluk ölçeği gösterir. Home Assistant’ın bir satış ofisi, bir bayi ağı ve bir garanti belgesi yok. Bir projede “Home Assistant kuracağız” demek, bir yazılım platformu seçmek demektir; bir marka seçmek değildir. Bu farkı şartnameye yazarken dikkate alın.

KNX entegrasyonu ne durumda?

Home Assistant’ın KNX entegrasyonu resmi dokümana göre üç yolla bağlanır: tünelleme (bir KNX IP arayüzü üzerinden UDP, TCP veya Secure Tunnelling), yönlendirme (KNXnet/IP router ile multicast) ve otomatik tarama. KNX Data Secure kullanılan projelerde ETS’den dışa aktarılan .knxkeys anahtar dosyası zorunludur.

Desteklenen platformlar geniş: aydınlatma, perde, iklim, sensör, anahtar, sahne, fan, bildirim, sayı, metin, tarih ve hava durumu. Entegrasyon ayrıca Home Assistant’taki KNX dışı cihazları bus hattına “expose” edebiliyor. Yani bir Wi-Fi sensörün değeri KNX grup adresine yazılabiliyor.

27 Haziran 2023’te KNX Association bu entegrasyonu resmi olarak onayladı ve Home Assistant KNX ekibiyle bakım konusunda iş birliği duyurdu. Aynı yazıda entegrasyonun “platinum” kalite seviyesine ulaştığı belirtiliyor. Bu, Home Assistant’ın KNX dünyasında amatör bir ek olmaktan çıktığının göstergesi.

Home Assistant ETS’nin yerine geçer mi?

Hayır. Bu, en sık yanlış anlaşılan nokta.

ETS, KNX Association’ın geliştirdiği tek evrensel programlama aracıdır. Her sertifikalı KNX cihazı ETS ürün veri tabanı dosyasıyla gelir. Cihazlara fiziksel adres verme, grup adreslerini oluşturma, parametre ayarlama ve bus üzerine yükleme işleri yalnızca ETS’de yapılır. Home Assistant’ın KNX dokümanı da bunu doğruluyor: tünel uç noktası oluşturma, dummy cihaz ekleme ve anahtar dosyası dışa aktarma adımları ETS’de yapılır. Home Assistant çalışma zamanında kontrol, durum okuma ve otomasyon yapar.

Proje ofisi için sonuç: ETS mühendisliği şartnamede ayrı bir iş kalemi olarak kalır. Home Assistant bunun üstüne gelir, yerine değil.

KonuETSHome Assistant
Cihaz fiziksel adresi, parametreEvetHayır
Grup adresi oluşturmaEvetHayır (ETS’dekini kullanır)
Duvar anahtarı ile ışık yakmaPanoda, ETS ile programlıGerekmez, sunucu kapalıyken de çalışır
Telefon arayüzü, panelÜretici uygulaması veya ayrı sunucuEvet
KNX dışı cihazları KNX’e açmaHayırEvet (expose)
Zaman ve koşul senaryolarıSınırlı, mantık modülü gerekirEvet
KNX SecureEvetAnahtar dosyasıyla evet

Profesyonel projede riskler nerede?

Home Assistant’ı projeye yazarken dört somut risk var:

  1. Sahiplik. Yazılımı kim günceller? Güncellemeler sık ve bazen entegrasyonlarda değişiklik getiriyor. Teslimden sonra bu işi kimin yapacağı sözleşmede yazmalı.
  2. Donanım. Home Assistant’ın koşacağı sunucu (küçük bir bilgisayar veya üreticinin kendi cihazı) pano dışında, zayıf akım dolabında, UPS’li bir yere konmalı.
  3. Ağ. Matter dokümanında belirtildiği gibi, IPv6, multicast ve VLAN ayarları keşfi bozabiliyor. Site ağı ile daire ağı ayrımı tasarımda çözülmeli.
  4. Kabul testi. Kabul testinde test edilecek şey KNX fonksiyonlarıdır. Home Assistant arayüzü kabul konusu yapılırsa, her yazılım güncellemesinde tartışma çıkar.

Karar kuralı: Duvardaki anahtar ve termostat çalışması için Home Assistant’a ihtiyaç duyuyorsa tasarım yanlıştır. Sunucu fişten çekildiğinde dairede yaşam değişmemeli.

Üreticiler için ne anlama geliyor?

Yerli KNX üreticisi için Home Assistant iki fırsat ve bir yük getiriyor.

Fırsatlar: Ürün ETS veri tabanıyla geldiği sürece Home Assistant ile ek çaba olmadan çalışır. Üretici ayrıca kendi sunucu ürününü Home Assistant üzerine kurgulayabilir; bazı Avrupalı üreticiler bu yolu seçiyor. Yük: Kullanıcılar üretici uygulaması yerine Home Assistant’ı tercih ettiğinde üreticinin destek hattı Home Assistant sorularıyla karşılaşır. Bu konuyu Türkiye’de yerli akıllı ev üreticileri hangi protokolleri kullanıyor? yazısında ayrıca ele aldık.

Satın almadan önce üreticiden yazılı teyit alın: KNX cihazının Home Assistant ile çalışması ETS veri tabanına ve kullanılan veri tiplerine (DPT) bağlıdır. Her cihaz her platformda aynı davranmaz.

Şartnameye nasıl yazılır?

Home Assistant’ı şartnamede marka olarak yazmayın. Fonksiyon olarak yazın. Örnek madde seti:

  1. “KNX sistemi, KNX IP arayüzü üzerinden üçüncü taraf görselleştirme ve otomasyon yazılımlarına açık olacaktır.”
  2. “KNX IP arayüzü en az 4 eş zamanlı tünel bağlantısı destekleyecektir.” Bu sayı, ETS ve sunucunun aynı anda bağlanabilmesi için gerekir.
  3. “Zayıf akım dolabında görselleştirme sunucusu için 1 adet 230 V priz, 1 adet Cat 6 anahtar portu ve en az 2 modül DIN rayı boş bırakılacaktır.”
  4. “ETS proje dosyası ve grup adresi listesi teslimde işverene verilecektir.” Bu madde olmadan Home Assistant kurulumu mümkün değildir.
  5. “Görselleştirme yazılımı kabul testi kapsamı dışındadır; KNX fonksiyonları bus üzerinden test edilecektir.”

Üçüncü ve dördüncü maddeler bugün Home Assistant seçilmese bile geçerlidir. Beş yıl sonra başka bir yazılım gelir, altyapı aynı kalır. Bu yaklaşımı KNX mi, kablosuz mu? yazısındaki karar ağacıyla birlikte okuyabilirsiniz.

Sonraki adım

Üreticiler ve entegratörler için Home Assistant uyumunu, ETS teslim dosyalarını ve sunucu altyapısını üreticiler ve entegratörler hizmetimizde birlikte planlıyoruz. Yukarıdaki beş madde ücretsiz Akıllı Ev Teknik Şartname Şablonu içinde hazır olarak yer alıyor.

Kaynaklar